जिल्हा व स्थानिक भरती
आरोग्य विभाग भरती 2026
सार्वजनिक आरोग्य विभागातील आरोग्य सेवक, परिचारिका, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, औषध निर्माता व लिपिक पदांसाठी होणारी राज्यस्तरीय भरती.
- आयोजक संस्था
- सार्वजनिक आरोग्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
- शैक्षणिक पात्रता
- १०वी ते पदवीधर (पदानुसार)
- एकूण जागा
- १०,०००+ जागा
- अधिकृत Website
- arogya.maharashtra.gov.in
परीक्षेची ओळख
आरोग्य विभाग भरती ही आरोग्य क्षेत्रातील पात्रता असलेल्या उमेदवारांसाठीची सर्वात मोठी शासकीय संधी आहे. प्राथमिक आरोग्य केंद्र, ग्रामीण रुग्णालय, उपजिल्हा रुग्णालय आणि जिल्हा रुग्णालय अशा सर्व स्तरांवर नियुक्ती होते.
यात गट-क आणि गट-ड अशा दोन्ही संवर्गातील पदे असतात आणि पात्रता १०वी उत्तीर्णपासून पदवीधरपर्यंत असते, त्यामुळे विविध पार्श्वभूमीच्या उमेदवारांना संधी मिळते.
पात्रता
| पद | पात्रता |
|---|---|
| आरोग्य सेवक / सेविका | १२वी विज्ञान + बहुउद्देशीय आरोग्य कर्मचारी प्रशिक्षण |
| अधिपरिचारिका (Staff Nurse) | GNM / B.Sc. Nursing + नर्सिंग कौन्सिल नोंदणी |
| प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ | DMLT / B.Sc. MLT |
| औषध निर्माता | D.Pharm / B.Pharm + नोंदणी |
| लिपिक-टंकलेखक | पदवी + MS-CIT + टंकलेखन |
वयोमर्यादा
खुला प्रवर्ग: १८ - ३८ वर्षे; मागासवर्गीय: १८ - ४३ वर्षे. आरोग्य विभागातील अनुभव असल्यास काही पदांना अतिरिक्त सवलत मिळते.
वयोमर्यादा Calculator
तुमची जन्मतारीख टाका — तुम्ही किती वर्षे पात्र आहात ते लगेच कळेल.
Exam Pattern
| विषय | प्रश्न | गुण |
|---|---|---|
| मराठी | १५ | १५ |
| इंग्रजी | १५ | १५ |
| सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता | ३० | ३० |
| पदनिहाय तांत्रिक विषय | ४० | ४० |
| एकूण | १०० | १०० |
वेळ ९० मिनिटे, ऑनलाइन परीक्षा, मुलाखत नाही.
Syllabus
तांत्रिक विषय (पदनिहाय)
- आरोग्य सेवक: राष्ट्रीय आरोग्य कार्यक्रम, लसीकरण वेळापत्रक, माता व बालसंगोपन, साथरोग नियंत्रण, कुटुंब कल्याण
- अधिपरिचारिका: Fundamentals of Nursing, Medical-Surgical Nursing, Community Health Nursing, Midwifery
- प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ: हेमॅटोलॉजी, बायोकेमिस्ट्री, मायक्रोबायोलॉजी, पॅथॉलॉजी
- औषध निर्माता: Pharmacology, Pharmaceutics, Drugs & Cosmetics Act
सामान्य ज्ञान
- सार्वजनिक आरोग्य धोरण व योजना (आयुष्मान भारत, NHM, जननी सुरक्षा)
- महाराष्ट्राचा भूगोल व राज्यव्यवस्था
- चालू घडामोडी — विशेषतः आरोग्यविषयक
वेतन व पदे
पदानुसार S-6 ते S-13 वेतनश्रेणी. आरोग्य सेवक व प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ अंदाजे ₹३५,००० - ₹४२,०००; अधिपरिचारिका ₹४५,००० - ₹५२,०००. ग्रामीण भागात नियुक्ती असल्यास अतिरिक्त भत्ता.
Cut Off
१०० पैकी सर्वसाधारण कल: खुला ६५ - ८०, OBC ६० - ७५, SC ५५ - ७०, ST ४५ - ६०. तांत्रिक विषयाचे ४० गुण निर्णायक ठरतात.
तयारी कशी करावी
१. तुमच्या अभ्यासक्रमाकडे परत जा
तांत्रिक विषयाचे ४० गुण हे तुमच्या पदविका/पदवीच्या अभ्यासक्रमावरच आधारित असतात. नवीन पुस्तके शोधण्यापेक्षा तुमची जुनी पाठ्यपुस्तके पुन्हा वाचा — तिथूनच बहुतेक प्रश्न येतात.
२. राष्ट्रीय आरोग्य कार्यक्रम पाठ करा
NHM, आयुष्मान भारत, जननी सुरक्षा योजना, राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रम, लसीकरण वेळापत्रक — यांची नावे, उद्दिष्टे व सुरुवातीचे वर्ष यावर हमखास प्रश्न.
३. आरोग्यविषयक चालू घडामोडी
नवीन आजार, लसी, आरोग्य निर्देशांक आणि शासकीय आरोग्य निर्णय यावर लक्ष ठेवा.
संदर्भ Books
- पदनिहाय पदविका/पदवीची पाठ्यपुस्तके
- Park — Textbook of Preventive and Social Medicine (आरोग्य सेवक व परिचारिका)
- राष्ट्रीय आरोग्य अभियान — अधिकृत मार्गदर्शिका
- महाराष्ट्र वार्षिकी — आरोग्य प्रकरण
महत्त्वाच्या तारखा
| टप्पा | तारीख | Status |
|---|---|---|
| जाहिरात प्रसिद्ध | रिक्त जागांनुसार | संभाव्य |
| ऑनलाइन परीक्षा | अर्जानंतर ६ - १० आठवडे | संभाव्य |
या परीक्षेची तयारी आमच्या Apps मधून करा
आरोग्य विभाग भरती विषयी वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अधिपरिचारिका, औषध निर्माता व तत्सम पदांसाठी संबंधित परिषदेचे वैध नोंदणी प्रमाणपत्र अर्जाच्या वेळी आवश्यक असते. आरोग्य सेवक पदासाठी प्रशिक्षण प्रमाणपत्र पुरेसे असते.
आरोग्यसेवक, आरोग्यसेविका, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, औषधनिर्माता, कनिष्ठ लिपिक आणि गट-ड संवर्गातील पदे. तांत्रिक पदांसाठी संबंधित प्रमाणपत्र किंवा पदविका आवश्यक असते; अतांत्रिक पदांसाठी १२ वी किंवा पदवी पुरेशी.
संबंधित Blog
संबंधित परीक्षा
तलाठी भरती
महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन (जिल्हाधिकारी कार्यालय)
जिल्हा परिषद भरती
ग्रामविकास विभाग, महाराष्ट्र शासन